Alan Seçimi

ÖSYM, 1999 yılından itibaren yeni bir uygulama başlatmıştır. Üniversiteye girişte, lisede öğrenim gördüğü alana uygun tercih yapan öğrenciler, "Ağırlıklı Ortaöğretim Başarı Puanları" farklı katsayılarla çarpılarak ödüllendirilmiştir.

2002 yılında yapılan yeni bir değişiklikle "Ağırlıklı Ortaöğretim Başarı Puanının" etkisi % 3 artırılarak % 17,5´den % 21´e çıkartılmıştır.

Bu uygulamayla birlikte, meslek liselerinde okuyan öğrencileri kendi alanlarında tercih yapmaya özendirmek için ek puan uygulaması başlatılmıştır.

Böylece liselerde okuyan öğrencilerin seçtikleri alanda, meslek lisesi öğrencilerinin de seçtikleri bölümde öğrenim görmeleri sağlanacaktır.

Üniversiteye girişte herhangi bir katkısı olmadığı düşüncesiyle öğrenciler bugüne kadar alan seçimine önem vermiyorlardı. Yeni uygulama ile öğrencilerin, velilerin, rehber öğretmenlerin alan seçimine önem vermeleri sağlanmış ve okul dersleri üniversiteye girişte daha etkili hale getirilmiştir.

1. Alan Seçimi Ne Zaman Yapılır?

Liselerde sınıf geçme yönetmeliğine göre alan seçimi 9. sınıfın sonunda yapılır. Seçilen alan 10. sınıfın ilk bir ayı içinde değiştirilebileceği gibi yeni yönetmeliğe göre her ders yılının sonunda başarılı olma durumunda geçtiği alanın alt sınıfının alan derslerinden sorumlu olması kaydıyla alan değişikliği yapabilir.

2. Alan Seçebilmek için Gerekenler

Öğrenciler ilköğretimdeki yöneltme esas ve ölçütleri de dikkate alınarak kendisinin ve velisinin görüşü doğrultusunda ilgili müdür yardımcısı, sınıf rehber öğretmeni ve rehber öğretmen tarafından ilgi, istek, yetenek ve derslerdeki başarı durumlarına göre alanlara yönlendirilir.

Yönelme ve yönlendirmede, alanlara kaynaklık eden derslerin yıl sonu notları ya da yıl sonu not ağırlıklı ortalamaları esas alınır.

Öğrencilerden;

a) Alana kaynaklık eden derslerin her birinde başarılı olanlar istediği alana,

b) Alana kaynaklık eden derslerden başarısız dersi bulunup bu derslerin yıl sonu notlarının ağırlıklı ortalaması en az 2.50 olanlar o alana,

c) Yukarıdaki şartı taşımayanlar alana akaynaklık eden derslerin yıl sonu notlarının ağırlıklı ortalamasının yüksek olduğu alana yönlendirilir.

3. Alan İçin Not Yükseltme

Bir öğrenci, istediği alana ait şartları taşımıyorsa; alana kaynaklık eden derslerin ortalaması 2.50´ten az ise, en fazla 3 dersten ortalama yükseltme sınavına girebilir. Ortalama yükseltme sınavına girilecek dersler, veli ve sınıf öğretmeni ile birlikte belirlenip velinin yazılı isteğiyle yürürlüğe girer.

4. Alan Değiştirme

·          10 uncu sınıf sonunda bir üst sınıfa geçebilecek öğrenciler, ders kesiminden itibaren yeni ders yılının ilk bir ayı içinde not şartı aranmaksızın alanını değiştirebilir.

·         Ancak alanını değiştiren öğrenci, yöneldiği yeni alana ait alt sınıfın görmediği alan dersleri ile gördüğü hâlde haftalık ders saati sayısı farkı bir ders saatinden fazla olan alan derslerinden sorumlu tutulur ve bu derslerden alan değişikliğini takip eden ilk ortalama yükseltme ve sorumluluk sınavları döneminde sınava alınır.

·          Öğrenci, yeni alanında okutulmayan önceki alanına ait sorumlu olduğu alan derslerinden muaf tutulur.

·         Ancak sorumlu olduğu seçmeli derslerin sorumluluğu devam eder.

5. Okulda alan açılamaması veya bir alana yönelen öğrenci sayısının 8’den az olması durumunda İl/İlçe Milli eğitim Müdürlüğünce önlem alınarak kayıtları okullarında kalmak kaydıyla öğrencilerin alan açılan okullarda öğrenim görmeleri sağlanır. Bu uygulamanın mümkün olmaması durumunda ise sayıya bakılmaksızın istenilen alan açılır veya öğrenciler istedikleri alanlardan birine yönlendirilir.

6. Nakli yapılan öğrencilerden, geldiği okulda alanı bulunmayanlar velisinin ve kendisinin isteği de dikkate alınarak uygun bir alana yönlendirilir.

5. Alana Yönelmeye Kaynaklık Eden Dersler

6. Derslerin Seçimi

·          Ders yılı sonunda okulun bina ve imkanları, öğretmen durumu dikkate alınarak açılabilecek alan/bölüm ve seçmeli derslerin tümü idarece ilan edilir.

·          Ders bitiminden 10 gün önce, bitimden sonra 10 gün, toplam 20 gün içinde ilan edilen dersler arasından seçim yapılır.

·          Seçimde sınıf öğretmeni, veli ve öğrenci birlikte karar verirler.

·          Veli, isteğini yazılı olarak okul müdürlüğüne bildirir.

·          Ders seçiminde, sınıf öğretmeni, öğrenci gelişim dosyasındaki bilgilere bakarak öğrencinin geçmiş yıllardaki başarısını dikkate alır.

Alan Seçiminin Üniversiteye Girişteki Önemi

·          Eğer öğrenciler alan seçimini doğru yapmazlarsa 25 ile 50 arasında değişen bir puan kaybına uğrayacaklardır. Bu, ortalama binlerce kişinin gerisinde kalma anlamına gelir.

·          Öğrencilerin, 9. sınıf sonunda bu kılavuzdaki bilgilere bakarak alan seçimini yapmaları gerekir.

·          Alan seçimi, bir anlamda hayat boyu sürdürülecek mesleğin seçimi anlamına gelmektedir.

·          Öğrenciler kendi alanı dışındaki okulları da kazanabilirler, ancak bunun çok zor olduğu herkesçe bilinmelidir.

·          Seçilen alana uygun tercih yapılması halinde Ağırlıklı Ortaöğretim Başarı Puanı 0,8 katsayısı ile, alandan farklı tercih yapıldığında ise 0.3 ile çarpılacaktır.

·          Meslek lisesi öğrencilerinin alanıyla ilgili tercih yapmaları halinde bu katsayı (0,8+0,24) = 1,04 olacaktır.

·          Meslek lisesi öğrencileri alan seçimini doğru yapmazlarsa 37 ile 74 puan arasında değişen bir puan kaybına uğrayabilirler.

·          AOBP´nin 100 ile 50 arasında değiştiği düşünülürse puan farkının 25-50 puan arasında değişme göstereceği gerçektir

Kaynak: Milli Eğitim Bakanlığı Orta Öğretim ve Sınıf Geçme Yönet.

              Zirve Yayınları